استانداردهای توکن: از ERC-20 تا NFT و فراتر از آن
استانداردهای توکن یکی از مهم ترین پایه های توسعه و پیشرفت اکوسیستم بلاکچین هستند. اما استانداردهای توکن چیستند و چرا این قدر اهمیت دارند؟ فرض کنید در دنیای واقعی، هر کشور سیستم اندازه گیری خاص خودش را داشته باشد؛ مثلاً یکی طول را با متر و دیگری با یارد اندازه گیری کند. در این صورت، تجارت و همکاری بین المللی به یک کابوس تبدیل می شد! استانداردهای توکن در بلاکچین هم همین نقش را بازی می کنند: آن ها قوانین مشترکی هستند که به توکن ها اجازه می دهند به راحتی با برنامه ها و پلتفرم های مختلف تعامل داشته باشند و از هرج ومرج جلوگیری کنند.
در این مقاله از مجله آموزشی صرافی آی او قصد داریم شما را با انواع استانداردهای توکن آشنا کنیم، از معروف ترین آن ها مثل ERC-20 گرفته تا استانداردهای مربوط به NFT و حتی استانداردهایی که در بلاکچین های دیگر مثل تِزوس، نئو و ایاس استفاده می شوند. اگر به دنیای ارزهای دیجیتال علاقه مند هستید یا می خواهید بدانید که این استانداردها چگونه به رشد این صنعت کمک می کنند، تا انتها با ما همراه باشید!
چرا استانداردهای توکن مهم هستند؟
بلاکچین اتریوم از همان ابتدا متوجه اهمیت استانداردها شد. اتریوم به توسعه دهندگان اجازه می دهد برنامه های غیرمتمرکز خود را بسازند و برای این کار، به آن ها امکان ایجاد توکن های اختصاصی را می دهد. اما اگر هر توکن با قوانین خاص خودش ساخته شود، چطور می توان آن ها را در صرافی ها معامله کرد یا در کیف پول ها ذخیره کرد؟
استانداردهای توکن مثل ERC-20 یا ERC-721، مجموعه ای از قوانین هستند که تضمین می کنند توکن ها با یکدیگر سازگار باشند. این سازگاری (که به آن کامپوزابیلیتی می گویند) به توسعه دهندگان اجازه می دهد تا برنامه های خود را به راحتی با دیگر برنامه ها ادغام کنند و اکوسیستم بلاکچین را گسترش دهند. به زبان ساده، این استانداردها مثل زبان مشترکی هستند که همه در دنیای بلاکچین از آن استفاده می کنند.
استاندارد ERC-20: ستون فقرات توکن های قابل تعویض
استاندارد ERC-20 معروف ترین و پرکاربردترین استاندارد توکن در بلاکچین اتریوم است. این استاندارد در سال ۲۰۱۵ توسط فابیان ووگلستلر معرفی شد و برای توکن های قابل تعویض طراحی شده است. اما قابل تعویض یعنی چه؟ فرض کنید یک اسکناس ۱۰ هزار تومانی دارید؛ این اسکناس با هر اسکناس ۱۰ هزار تومانی دیگر برابر است و فرقی نمی کند کدام را خرج کنید. توکن های ERC-20 هم همین طور هستند.
توابع اصلی ERC-20
این استاندارد شامل چند تابع اصلی است که به توسعه دهندگان کمک می کند:
- انتقال توکن: ارسال توکن از یک حساب به حساب دیگر.
- بررسی موجودی: چک کردن مقدار توکن در یک حساب.
- تأمین کل: مشخص کردن تعداد کل توکن های موجود در شبکه.
- تأیید هزینه: اجازه دادن به شخص ثالث برای خرج کردن مقدار مشخصی از توکن.
کاربردهای ERC-20
توکن های ERC-20 در بسیاری از پروژه های بزرگ استفاده شده اند:
- عرضه اولیه سکه: بسیاری از استارتاپ ها با این استاندارد سرمایه جذب کردند.
- خدمات مالی غیرمتمرکز: پروتکل هایی مثل یونی سواپ از این توکن ها استفاده می کنند.
- استیبل کوین ها: مثل USDT که ارزش ثابتی دارد.
- بازی های بلاکچینی: برای پاداش و امتیازدهی.
به عنوان مثال، توکن USDT که یکی از معروف ترین استیبل کوین هاست، از استاندارد ERC-20 پیروی می کند و به همین دلیل به راحتی در صرافی ها قابل معامله است.
توکن های غیرقابل تعویض (NFT): دنیای مالکیت دیجیتال
حالا که با توکن های قابل تعویض آشنا شدید، بیایید سراغ چیزی کاملاً متفاوت برویم: توکن های غیرقابل تعویض یا NFTها. این توکن ها با استانداردهایی مثل ERC-721 و ERC-1155 ساخته می شوند و برعکس ERC-20، هر کدام منحصربه فرد هستند. مثلاً اگر یک تابلوی نقاشی اصل داشته باشید، نمی توانید آن را با تابلوی دیگری عوض کنید، چون ارزش و هویتش خاص خودش است. NFTها هم همین طور عمل می کنند.
استاندارد ERC-721
ERC-721 اولین استاندارد برای NFTها بود که امکان ثبت مالکیت دارایی های منحصربه فرد را فراهم کرد. این استاندارد در حوزه هایی مثل موارد زیر استفاده می شود:
- هنر دیجیتال: مثل مجموعه های کریپتوپانک یا بورد ایپ.
- بازی ها: آیتم ها و شخصیت های درون بازی.
- املاک مجازی: زمین در متاورس.
استاندارد ERC-1155
این استاندارد نسخه پیشرفته تری است که هم توکن های قابل تعویض و هم غیرقابل تعویض را پشتیبانی می کند. مثلاً در یک بازی، می توانید با یک قرارداد هوشمند هم سکه های بازی (قابل تعویض) و هم شمشیرهای خاص (غیرقابل تعویض) را مدیریت کنید. این استاندارد همچنین انتقال گروهی توکن ها را ممکن می کند که باعث صرفه جویی در هزینه ها می شود.
چرا NFTها مهم اند؟
NFTها به هنرمندان، گیمرها و حتی سرمایه گذاران اجازه داده اند تا مالکیت دیجیتال را تجربه کنند. مثلاً یک نقاشی دیجیتال که به صورت NFT فروخته می شود، می تواند میلیون ها دلار ارزش داشته باشد، چون مالکیتش قابل اثبات است.
سایر استانداردهای توکن در اتریوم
اتریوم فقط به ERC-20 و NFTها محدود نمی شود. استانداردهای دیگری هم وجود دارند که هر کدام کاربرد خاص خودشان را دارند:
ERC-777 و ERC-223
این ها نسخه های بهبودیافته ERC-20 هستند:
- ERC-777: انتقال توکن ها را کارآمدتر می کند و امکان رد تراکنش را می دهد.
- ERC-223: جلوی اشتباهاتی مثل ارسال توکن به آدرس اشتباه را می گیرد.
استانداردهای توکن های امنیتی
- ERC-1400 و ERC-1410: برای توکن هایی که مثل سهام شرکت عمل می کنند. این ها به قوانین مالی پایبند هستند و محدودیت هایی برای انتقال دارند.
ERC-725: هویت دیجیتال
این استاندارد که باز هم توسط فابیان ووگلستلر طراحی شده، به کاربران اجازه می دهد هویت دیجیتال خود را کنترل کنند. این موضوع در وب ۳.۰ که بر حریم خصوصی تأکید دارد، بسیار مهم است.
استانداردهای توکن در بلاکچین های دیگر
هرچند اتریوم پیشگام استانداردهای توکن بود، بلاکچین های دیگر هم دست به کار شده اند و استانداردهای خودشان را توسعه داده اند:
تِزوس (Tezos)
- FA1.2: مشابه ERC-20 برای توکن های قابل تعویض.
- FA2.0: ترکیبی برای توکن های قابل و غیرقابل تعویض، شبیه ERC-1155.
نئو (NEO)
- NEP-5 و NEP-17: برای توکن های قابل تعویض.
- NEP-11: برای NFTها، به ویژه در هنر و بازی.
ایاس (EOS)
- eosio.token: مدیریت توکن های قابل تعویض.
- dGoods: استاندارد ترکیبی برای توکن های قابل و غیرقابل تعویض، مثل ERC-1155.
این بلاکچین ها با الهام از اتریوم، اکوسیستم خودشان را گسترش داده اند و به توسعه دهندگان ابزارهای متنوعی ارائه می کنند.
نتیجه گیری نهایی
استانداردهای توکن مثل ستون هایی هستند که اکوسیستم ارزهای دیجیتال روی آن ها بنا شده است. از توکن های قابل تعویضی مثل USDT که در صرافی ها معامله می شوند تا NFTهایی که آثار هنری دیجیتال را جاودانه می کنند، این استانداردها به توسعه دهندگان و کاربران امکان داده اند تا خلاقیت خود را به کار بگیرند و اقتصادهای جدیدی خلق کنند. در صرافی آی او شما می توانید ده ها توکن که از این استانداردها پیروی می کنند را معامله کنید و از فرصت های بی پایان دنیای بلاکچین بهره ببرید.
رمزارزهای مرتبط
نرخ لحظهای رمزارزهای مرتبط و سایر ارزهای دیجیتال.
اتریوم
تتر
