آشنایی با استیبل کوین های الگوریتمی
استیبل کوین ها یکی از مهم ترین ابزارها در دنیای ارزهای دیجیتال هستند که برای کاهش نوسانات قیمتی و ایجاد ثبات طراحی شده اند. در این میان، استیبل کوین های الگوریتمی به عنوان یک نوآوری جذاب و متفاوت، توجه زیادی را به خود جلب کرده اند. اما این استیبل کوین ها چیستند و چگونه کار می کنند؟ در این مقاله از وبلاگ صرافی آی او به طور کامل به این موضوع می پردازیم و همه چیز را از تعریف و انواع گرفته تا مزایا، معایب و اقتصاد پشت آن ها بررسی می کنیم.
استیبل کوین چیست؟
اگر با دنیای کریپتو آشنا باشید، احتمالاً نام استیبل کوین ها را شنیده اید. این ارزهای دیجیتال برای حفظ ارزش ثابت خود به دارایی های پایدار مثل دلار آمریکا متصل (Peg) می شوند. هدف اصلی آن ها این است که از نوسانات شدید بازار کریپتو جلوگیری کنند و به عنوان یک ابزار مطمئن برای تراکنش ها و سرمایه گذاری استفاده شوند. اما استیبل کوین های الگوریتمی یک قدم فراتر می روند و به جای پشتوانه فیزیکی، از الگوریتم ها و کدهای هوشمند استفاده می کنند.
استیبل کوین های الگوریتمی چیست؟
به زبان ساده، استیبل کوین های الگوریتمی نوعی ارز دیجیتال هستند که با استفاده از الگوریتم ها، قراردادهای هوشمند و مکانیزم های تشویقی ارزش خود را ثابت نگه می دارند. برخلاف استیبل کوین های سنتی مثل تتر (USDT) که با دلار واقعی پشتیبانی می شوند، این استیبل کوین ها هیچ پشتوانه فیزیکی ندارند. در عوض، الگوریتم ها عرضه و تقاضا را تنظیم می کنند تا قیمت همیشه نزدیک به یک دلار (یا هر مقدار هدف دیگر) باقی بماند.
برای مثال، اگر قیمت استیبل کوین از یک دلار بیشتر شود، سیستم به طور خودکار توکن های جدیدی تولید می کند تا عرضه افزایش یابد و قیمت پایین بیاید. اگر قیمت کمتر از یک دلار شود، عرضه کاهش می یابد تا قیمت دوباره بالا برود. این فرایند کاملاً خودکار و بدون دخالت انسان انجام می شود.
انواع استیبل کوین های الگوریتمی
استیبل کوین های الگوریتمی در مدل های مختلفی طراحی شده اند که هر کدام ویژگی های خاص خود را دارند. در ادامه به مهم ترین انواع آن ها نگاه می کنیم:
1. استیبل کوین های بازپایه
این نوع استیبل کوین ها عرضه خود را به صورت خودکار بر اساس قیمت فعلی تنظیم می کنند. اگر قیمت از مقدار هدف (مثلاً یک دلار) پایین تر برود، تعداد توکن ها کم می شود و اگر بالاتر برود، تعداد توکن ها افزایش می یابد.
2. استیبل کوین های بیش از حد وثیقه گذاری شده
این مدل از یک ذخیره بزرگ از ارزهای دیجیتال دیگر (مثل اتریوم) برای پشتیبانی استفاده می کند. اگر ارزش استیبل کوین کاهش یابد، این ذخیره وارد عمل می شود و توکن ها را بازخرید می کند تا قیمت را به حالت پایدار برگرداند.
3. استیبل کوین های کسری
این نوع ترکیبی از دو مدل قبلی است. بخشی از ارزش آن ها با وثیقه پشتیبانی می شود و بخش دیگر با الگوریتم ها تنظیم می گردد. این ترکیب باعث می شود که نیاز به وثیقه زیاد کاهش یابد و کارایی بیشتری داشته باشند.
4. استیبل کوین های سینیوریج
این مدل از یک سیستم دو توکنی استفاده می کند: یک توکن به عنوان ارز اصلی و توکن دیگر به عنوان اوراق قرضه. کاربران با خرید و فروش این اوراق، به حفظ ثبات قیمت کمک می کنند. برای مثال، وقتی قیمت پایین است، کاربران اوراق می خرند و توکن ها را قفل می کنند تا عرضه کم شود.
مزایای استیبل کوین های الگوریتمی
این استیبل کوین ها ویژگی های جذابی دارند که آن ها را از سایر رقبا متمایز می کند:
1. مقاومت در برابر نوسانات بازار
به لطف الگوریتم ها و شبکه کاربران، این استیبل کوین ها می توانند در برابر نوسانات شدید بازار مقاومت کنند و ارزش خود را حفظ کنند. این ویژگی برای معامله گران و سرمایه گذارانی که به دنبال ثبات هستند، بسیار مهم است.
2. غیرمتمرکز بودن
برخلاف استیبل کوین های سنتی که به نهادهای مرکزی مثل بانک ها وابسته اند، استیبل کوین های الگوریتمی کاملاً غیرمتمرکز هستند. این یعنی شفافیت و امنیت بیشتری دارند و تحت نظارت دولت ها یا بانک ها قرار نمی گیرند.
3. کارایی در پرداخت های بین المللی
این استیبل کوین ها به دلیل سرعت بالا و هزینه کم، برای تراکنش های فرامرزی عالی هستند. شما می توانید بدون نیاز به تبدیل ارز یا هزینه های اضافی، پرداخت های جهانی انجام دهید.
معایب استیبل کوین های الگوریتمی
با وجود مزایا، این استیبل کوین ها بدون نقص نیستند و مشکلاتی هم دارند:
1. وابستگی به الگوریتم
اگر الگوریتم به خوبی طراحی نشود یا به روز نشود، ممکن است نتواند ثبات را حفظ کند و ارزش استیبل کوین دچار نوسان شود.
2. آسیب پذیری در برابر دستکاری بازار
این استیبل کوین ها به عرضه و تقاضا وابسته اند و ممکن است مورد دستکاری بازار قرار گیرند. مثلاً در سال 2020، استیبل کوین Basis Cash (BAC) به دلیل دستکاری قیمت توسط گروهی از معامله گران، سقوط کرد.
3. خطر شکستن پیوند (Peg Break)
اگر اعتماد بازار از بین برود، حفظ ارزش ثابت دشوار می شود. نمونه معروف این مشکل، فروپاشی Terra USD بود که پیوند خود با دلار را از دست داد و بازار را شوکه کرد.
اقتصاد استیبل کوین های الگوریتمی
استیبل کوین ها، به ویژه نوع الگوریتمی، می توانند تأثیر بزرگی بر سیستم مالی داشته باشند. در کشورهایی مثل آرژانتین یا ترکیه که تورم بالایی دارند، مردم به دنبال دارایی های پایدار مثل دلار هستند. استیبل کوین ها به آن ها اجازه می دهند بدون نیاز به واسطه، به چنین دارایی هایی دسترسی پیدا کنند. اما نبود پشتوانه فیزیکی در مدل الگوریتمی، ریسک هایی را هم به همراه دارد.
برای مثال، استیبل کوین DAI از پروتکل MakerDAO استفاده می کند و با نگه داشتن ذخایر بزرگی از اتریوم و بیت کوین (حدود 4.5 میلیارد دلار برای پشتیبانی از 1.5 میلیارد دلار DAI)، ثبات خود را حفظ می کند. اما در مدل های بدون وثیقه، همه چیز به اعتماد بازار و عملکرد الگوریتم بستگی دارد.
استیبل کوین های الگوریتمی چگونه کار می کنند؟
فرض کنید یک استیبل کوین الگوریتمی دارید که هدفش حفظ ارزش یک دلار است. اگر قیمت به 1.10 دلار برسد، سیستم توکن های جدیدی تولید می کند تا عرضه زیاد شود و قیمت پایین بیاید. اگر قیمت به 0.90 دلار برسد، سیستم عرضه را کم می کند (مثلاً با قفل کردن توکن ها) تا قیمت دوباره بالا برود.
مقایسه با بانکداری آزاد
بعضی ها استیبل کوین های الگوریتمی را با سیستم بانکداری آزاد در آمریکا در قرن 19 مقایسه می کنند. در آن زمان، بانک ها اسکناس های خصوصی منتشر می کردند که شبیه پول عمل می کردند. اما این سیستم به دلیل محدودیت ها و ریسک ها شکست خورد. استیبل کوین های الگوریتمی هم با چالش های مشابهی روبه رو هستند، اما فناوری بلاکچین و غیرمتمرکز بودن، آن ها را متفاوت می کند.
چگونه می توان ثبات را بهبود داد؟
برای اینکه استیبل کوین های الگوریتمی واقعاً پایدار شوند، نیاز به الگوریتم های بهتر و اعتماد بیشتر بازار دارند. برخی معتقدند که با افزایش نقدینگی و پذیرش کاربران، این استیبل کوین ها می توانند به ثبات برسند. اما هنوز راه زیادی در پیش است و هیچ کس نمی تواند ادعا کند که فرمول کامل ثبات را پیدا کرده است.
نتیجه گیری نهایی
استیبل کوین های الگوریتمی با وجود ریسک ها و چالش ها، پتانسیل بالایی برای تغییر در دنیای مالی دیجیتال دارند. آن ها می توانند ابزاری قدرتمند برای پرداخت های سریع، حفظ ارزش در بازارهای پرنوسان و حتی کمک به اقتصادهای تورمی باشند. اما برای موفقیت کامل، نیاز به توسعه مداوم و جلب اعتماد کاربران دارند.
رمزارزهای مرتبط
نرخ لحظهای رمزارزهای مرتبط و سایر ارزهای دیجیتال.
تتر
